Παρουσίαση του βιβλίου της Νατάσα Κάμπους

Εκατοντάδες θαυμαστές της Νατάσα Κάμπους συγκεντρώθηκαν αργά το βράδυ της Πέμπτης σε βιβλιοπωλείο της Βιέννης για να ακούσουν το πρώην θύμα απαγωγής και νυν συγγραφέα να διαβάζει αποσπάσματα από τα απομνημονεύματά της που μόλις κυκλοφόρησαν, στα οποία αφηγείται την εμπειρία της από τα οκτώ χρόνια ομηρίας της.
Σε ηλικία 10 ετών, ο απαγωγέας της Κάμπους, Βόλφγκανγκ Πρικλόπιλ την άρπαξε την ώρα που πήγαινε στο σχολείο. Την κρατούσε στο κελάρι του σπιτιού του, έξω από τη Βιένη, που δεν είχε παράθυρα, προτού καταφέρει να δραπετεύσει τον Αύγουστο του 2006, ενώ εκείνος λίγες ώρες αργότερα αυτοκτόνησε.
Στα απομνημονεύματά της, υπό τον τίτλο «3.096 Ημέρες», που κυκλοφόρησαν στην Αυστρία στις αρχές της εβδομάδας, η Κάμπους αφηγείται πώς ο απαγωγέας της την άφηνε νηστική, την χτυπούσε, την κακοποιούσε σεξουαλικά και την υποχρέωνε να καθαρίζει το σπίτι του ημίγυμνη, αποκαλώντας την «σκλάβα».
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αποκαλύπτεται πώς η 22χρονη σήμερα Κάμπους επέζησε υπακούοντας τον απαγωγέα της, θεωρώντας τον διαταραγμένη προσωπικότητα και αποφεύγοντας να την «καταβάλει το μίσος».
Η Κάμπους πρόκειται να ταξιδέψει στο Λονδίνο την Κυριακή για να προωθήσει την αγγλική έκδοση του βιβλίου της, το οποίο βρίσκεται στη δεύτερη θέση της λίστας με τα ευπώλητα της γερμανικής ιστοσελίδας του Amazon.
Μάλιστα, μία ταινία με θέμα την εμπειρία της θα βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες εντός του 2012.
«Αρκετός χρόνος πέρασε. Θέλω επιτέλους να απαλλαγώ από αυτό το βάρος», είπε η Κάμπους απευθυνόμενη σε ένα ακροατήριο 800 κυρίως γυναικών και εφήβων κοριτσιών για να εξηγήσει τους λόγους που την οδήγησαν να γράψει το βιβλίο.
Η Αυστρία συγκλονίστηκε ξανά από σκάνδαλο κακοποίησης το 2008 όταν έγινε γνωστό ότι ο Γιόζεφ Φριτζλ κρατούσε την κόρη του Ελιζαμπέτ σε ένα κελάρι επί 24 χρόνια με την οποία απέκτησε επτά παιδιά, ένα εκ των οποίων πέθανε από αμέλειά του. Ο Φριτζλ εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης. Τόσο η Ελιζαμπέτ όσο και ο πατέρας της ετοιμάζουν τα απομνημονεύματά τους, σύμφωνα με τα αυστριακά μέσα ενημέρωσης.

Από τη βιβλιοθήκη στο... Ιντερνετ

«Αντίο» στην έντυπη έκδοση λέει τοΟxford Εnglish Dictionary. Η βίβλος τηςγλώσσας του Σαίξπηρ, πρότυπο για όλατα λεξικά και σηµείο αναφοράς για ταεκατοµµύρια των ανθρώπων που µιλούν και γράφουν αγγλικά, θα διαθέσει την τρίτη έκδοση της υπεραιωνόβιας ιστορίας του µόνο στο Διαδίκτυο.

«Τα έντυπα λεξικά βρίσκονται στο στάδιο της εξαφάνισης», δηλώνει χωρίς ίχνος νοσταλγίας ο Νάιτζελ Πόρτγουντ, πρόεδρος του εκδοτικού οίκου του Πανεπιστηµίου της Οξφόρδης Οxford University Ρress. «Δεν πωλούνται πια, δεν τα συµβουλεύεται σχεδόν κανείς και όποιος χρειάζεται κάτι ανατρέχει στα διαδικτυακά λεξικά», προσθέτει. Η τρίτη έκδοση ετοιµάζεται εδώ και 21 χρόνια από µία έµπειρη οµάδα λεξικογράφων. Η ψηφιακή µορφή της έκδοσης θα επιτρέπει τη συνεχή της ανανέωση, την εισαγωγή νέων λέξεων, την αφαίρεση εκείνων που δεν χρησιµοποιούνται πια. Το τελευταίο λήµµα που προστέθηκε στο λεξικό ήταν η «βουβουζέλα», το παραδοσιακό πνευστό όργανο της Νότιας Αφρικής που έγινε γνωστό σε όλο τον κόσµο από τα γήπεδα που φιλοξένησαν την τελική φάση του Παγκοσµίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου.

Ενας από τους λόγους αυτής της ιστορικής στροφής είναι καθαρά οικονοµικός: παρά το αδιαµφισβήτητο κύρος της και τη φήµη της, η πλήρης έκδοση των είκοσι τόµων του Οxford Εnglish Dictionary δεν απέφερε ποτέ κέρδη στον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστηµίου από τότε που τυπώθηκε για πρώτη φορά, πριν από περίπου 125 χρόνια. Η ψηφιακή έκδοση, αντίθετα, είναι ήδη ένα επιτυχηµένο προϊόν εµπορικά αφού κάθε µήνα επισκέπτονται την ιστοσελίδα 2 εκατοµµύρια εγγεγραµµένοι χρήστες. Η ετήσια συνδροµή κοστίζει 250 στερλίνες, ενώ στα έσοδα περιλαµβάνονται και τα πνευµατικά δικαιώµατα που πληρώνει η Google. Σηµειωτέον ότι ο όρος «google» προστέθηκε στην ψηφιακή έκδοση του λεξικού το 2006.

Με αυτά τα δεδοµένα, η έντυπη έκδοση του Οxford Εnglish Dictionary θα µείνει να σκονίζεται στα ράφια των βιβλιοθηκών. Πρόκειται για ένα σηµείο καµπής που δεν αφορά µόνο τα λεξικά, τους άτλαντες και τις εγκυκλοπαίδειες, αλλά το βιβλίο καθαυτό, όπως επισηµαίνει ο πρόεδρος του Οxford University Ρress: «Σε τριάντα χρόνια, η βιοµηχανία του τυπωµένου χαρτιού θα έχει µεταφερθεί εξ ολοκλήρου στο Διαδίκτυο», δηλώνει ο Νάιτζελ Πόρτγουντ. «Στην Αµερική, ήδη τα e-books ξεπερνούν σε κάποιους τίτλους τις έντυπες εκδόσεις». Αργά ή γρήγορα, θα συµβεί το ίδιο και στις υπόλοιπες αγορές του βιοµηχανοποιηµένου κόσµου. Η ιδέα της κατάταξης των λέξεων της αγγλικής γλώσσας σε αλφαβητική σειρά µε τη συνοδεία της ερµηνείας τους γεννήθηκε τον 18ο αιώνα. Το πρώτο λεξικό συντάχθηκε και κυκλοφόρησε το 1775 από τον ποιητή, συγγραφέα, κριτικό λογοτεχνίας και δοκιµιογράφο Σάµιουελ Τζόνσον.

Το «Λεξικό της Αγγλικής Γλώσσας» του Τζόνσον ήταν το σηµείο αναφοράς και ο φάρος των µελλοντικών λεξικογράφων για 150 χρόνια. Το 1879 ο Οxford University Ρress κυκλοφόρησε το δικό του λεξικό, ενώ η πρώτη ολοκληρωµένη έκδοση εµφανίστηκε στα ράφια των βιβλιοπωλείων το 1928 κι έπειτα από προσθήκες δεκαετιών. Η δεύτερη έκδοση του 1989 κοστίζει σήµερα 750 στερλίνες και συνοδεύεται από το µικρό λεξικό της έκδοσης, το οποίο και αποτελείται από έναν µόνο τόµο και υπάρχει στα περισσότερα σπίτια. Το γεγονός ότι η έντυπη έκδοση δίνει οριστικά τη θέση της στην ψηφιακή µαρτυρά ένα αναπόφευκτο σηµάδι προόδου κατά τους «Sunday Τimes». «Ασφαλώς ήταν ωραίο να βλέπεις εκείνους τους είκοσι µπλε τόµους στο ράφι και να σκέφτεσαι ότι µπορείς να τους ξεφυλλίσεις από το λήµµα a, ο ορισµός του οποίου καταλαµβάνει έξι σελίδες, έως το λήµµα zyx, έναν απαρχαιωµένο όρο του Κεντ που σηµαίνει βλέπω», σχολίαζε σε κύριο άρθρο της η βρετανική εφηµερίδα. «Αλλά θα είναι πιο εύκολο και βολικό να το διαβάζεις στο Διαδίκτυο».

Αλλωστε η ψηφιακή έκδοση δεν ζυγίζει 60 κιλά όπως οι είκοσι τόµοι της βίβλου της αγγλικής γλώσσας.
Η έντυπη έκδοση του εικοσάτοµου έργου δεν απέφερε ποτέ κέρδηστον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστηµίου

Εκλεισαν τα «Ελληνικά Γράμματα»

Κλείνει - έπειτα από 53 χρόνια λειτουργίας - ο εκδοτικός οίκος «Ελληνικά Γράμματα», θυγατρική του ΔΟΛ, στην οποία εργάζονταν 90 άτομα.

Τα Ελληνικά Γράμματα ιδρύθηκαν το 1957 ως προσωπική επιχείρηση με κύρια επιδίωξη την ανάπτυξη της εκδοτικής δραστηριότητας που απευθυνόταν στον ακαδημαϊκό και επιστημονικό χώρο της Ελλάδας.

Από τις 13 Μαρτίου 2007 εντάχθηκαν πλήρως στον όμιλο των εταιρειών του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη, ο οποίος κατέστη μοναδικός μέτοχος της εταιρείας.

Σημαντικοί Έλληνες συγγραφείς, από τον Ευγένιο Τριβιζά, τον Σωτήρη Δημητρίου, τον Γιάννη Ξανθούλη, αλλά και μεγάλα ονόματα της ξένης λογοτεχνίας, όπως Εκο, Μπόρχες, Κάρεϊ, Ουϊλιαμ Τρέβορ φιγουράριζαν, πολλά χρόνια στις προθήκες του εκδοτικού οίκου.

O ιδιοκτήτης και επί χρόνια πρόεδρος των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα» Παύλος Παπαχριστοφίλου δήλωσε απογοητευμένος από την εξέλιξη, αλλά παράλληλα και αισιόδοξος για το μέλλον.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Κάποτε εξαναγκάστηκα να πουλήσω την επιχείρηση και ομολογώ πως, σήμερα, έχω οργή για την εξέλιξη. Θεωρώ, όμως, ότι τα "Ελληνικά Γράμματα" δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη. Δεν μπορώ ακόμη να σας πω κάτι συγκεκριμένο. Πέρα από το επιχειρηματικό κομμάτι και το συναισθητικό, καθώς επρόκειτο για δημιούργημα του πατέρα μου, αυτό που κυρίως με απασχολεί είναι το μέλλον των εργαζομένων».

Από την πλευρά του ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης έκανε λόγο για ιδιαίτερα λυπηρό γεγονός και εξέφρασε την αγωνία του για τους εργαζομένους των εκδόσεων: «Είναι γνωστό πως υπήρχε μια κρίση στα "Ελληνικά Γράμματα", αλλά ήρθε το μεγάλο κύμα της γενικότερης κρίσης και παρέσυρε και τον εκδοτικό οίκο. Τα "Ελληνικά Γράμματα" ήταν από τα πρώτα θύματα αυτής της κρίσης, και για μένα είναι ιδιαίτερα λυπηρό. Η συνεργασία μου με όλους τους ανθρώπους εκεί, υπήρξε θερμή, γενναιόδωρη και με μεγάλο σεβασμό και ελπίζω αυτοί οι άνθρωποι να αποκατασταθούν γρήγορα. Εκείνο, όμως, που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι ίσως ήρθε ο καιρός να αλλάξει η σπάταλη υπερπαραγωγή τίτλων και οι εκδόσεις να περιοριστούν σε βιβλία, που πραγματικά αξίζει να εκδοθούν».

«Γνωρίζω ότι τα οικονομικά προβλήματα στα "Ελληνικά Γράμματα" ήταν αρκετά παλιά. Προφανώς, επρόκειτο για πολύ σοβαρή κατάσταση, που οδήγησε σε αυτήν την εξέλιξη» δήλωσε ο Γιάννης Ξανθούλης.

«Από την άλλη, ας μην ξεχνάμε ότι τα Ελληνικά Γράμματα συνεργάζονται με συγγραφείς, από τον Ουμπέρτο Εκο μέχρι τον Μπαμπινιώτη και τον Πελεγρίνη. Σε κάθε περίπτωση είναι νωρίς για συμπεράσματα, αλλά αυτό που με λυπεί πάνω από όλα, είναι ότι περίπου 100 άνθρωποι από το διοικητικό προσωπικό είναι χωρίς δουλειά» πρόσθεσε.

Για κατάντια μίλησε ο Κώστας Μουρσελάς: «Τι να πει ένας συγγραφέας; Λυπάται και ντρέπεται αφάνταστα για την κατάντια της χώρας μας. Θα ήθελα να ακούσω τι λένε οι υπεύθυνοι. Κάθε βιβλιοπωλείο ή εκδοτικός οίκος, που κλείνει, βυθίζει στην πνευματική άβυσσο τον τόπο μας. Το δυστύχημα είναι ότι αυτή η κατάντια μας δεν αφορά ποτέ τους υπεύθυνους».

Ο Γιώργος Μανιώτης, που δεν είχε πληροφορηθεί την είδηση, δήλωσε σοκαρισμένος.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση απασχολεί τους εκδότες

Στους υπαίθριους χώρους του Ζαππείου ξεκινά αύριο το 39ο Φεστιβάλ Βιβλίου με αφιέρωμα στον «Ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη σύγχρονη κοινωνία και τον πολιτισμό». Εκατόν εξήντα και πλέον εκδότες θα παρουσιάσουν σε 130 περίπτερα τη σύγχρονη εκδοτική παραγωγή (περισσότεροι από 50.000 τίτλους).

Τα επίσημα εγκαίνια του Φεστιβάλ, που διαρκεί μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου, θα γίνουν την Κυριακή, στις 8 το βράδυ, από τον δήμαρχο Αθηναίων Νικήτα Κακλαμάνη.
Το Φεστιβάλ προσκαλεί τους επισκέπτες και σε ένα πλήθος εκδηλώσεων. Στους χώρους του Ζαππείου θα φιλοξενηθεί έκθεση με ανέκδοτες φωτογραφίες όψεων της Αθήνας από το 1888, που προέρχονται από τη συλλεκτική έκδοση του Ιστορικού Αρχείου του Δήμου Αθηναίων, «Αθήναι». Η πρώτη παρουσίαση του λευκώματος της έκθεσης θα γίνει στις 15 Σεπτεμβρίου, στις 8 το βράδυ.
Το Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου η αστυνομική λογοτεχνία θα έχει την τιμητική της στη συζήτηση «Η αστυνομική λογοτεχνία στην Ελλάδα σήμερα». Ομιλητές θα είναι τα μέλη της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας, Τιτίνα Δανέλλη, Τεύκρος Μιχαηλίδης, Δημήτρης Μαμαλούκας και Γιάννης Ράγκος. Τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Μανώλης Πιμπλής.
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου οργανώνει επίσης εκδηλώσεις με θέμα «Παραμύθια του κόσμου» για τους μικρούς επισκέπτες. Το Σάββατο 4, την Κυριακή 12 και την Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου, από τις 7 έως και τις 8 το απόγευμα, τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να ακούσουν παραμύθια της προφορικής παράδοσης και της λογοτεχνίας από τις τέσσερεις γωνιές του κόσμου. Παραμύθια για πλάσματα παράξενα, για ζώα που μιλούν με ανθρώπινη λαλιά, ιστορίες για όνειρα και επιθυμίες για μικρούς και για μεγάλους, που έφτασαν στις μέρες μας από στόμα σε στόμα ή γράφτηκαν από Ελληνες και ξένους συγγραφείς. Οι εκδηλώσεις θα είναι ανοιχτές στο κοινό.
Την εικαστική φροντίδα της διοργάνωσης έχει αναλάβει ο ζωγράφος Βέντσες Λαβιότοβ. Το 39ο Φεστιβάλ Βιβλίου οργανώνεται από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου (ΣΕΚΒ) με συνδιοργανωτές τον Πολιτισμικό Οργανισμό και το Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Αθηναίων, ενώ έχει τεθεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.
info: Δευτέρα - Πέμπτη: 6.00 -10.30 μ.μ., Παρασκευή και Σάββατο 6.00-11.00 μ.μ., Κυριακή 11.00 π.μ.- 10.30 μ.μ.

Το Παπάκι στη Μπανιέρα

Έχετε πάει ποτέ σε έκθεση-φάρσα; Κι αν ναι, πόσο καλά στημένη ήταν; Και ποιος/ποιοι ήταν αυτοί που κάθισαν κι ασχολήθηκαν με τόσο μεράκι και χιούμορ για να στήσουν μια έκθεση για έναν καλλιτέχνη που δεν υπάρχει; Ο Lagavulin, ήταν εύρημα μιας ομάδας από 14 μεγάλα παιδιά συγγραφείς και εικονογράφους, που αγαπούν όσο τίποτε την τέχνη του παιδικού βιβλίου. Αυτή η έκθεση που ήταν η αφορμή να τους γνωρίσω, ήταν και η αφορμή για να γνωριστούν και μεταξύ τους.

Δύο χρόνια μετά, τρεις από την ομάδα που γνώρισε ο H.P. Lagavulin, η εικονογράφος Μυρτώ Δεληβοριά και οι συγγραφείς Αντώνης Παπαθεοδούλου και Ελένη Κατσαμά ιδρύουν το «Παπάκι στη Μπανιέρα» (www.papakistimpaniera.gr) ένα διαδικτυακό περιοδικό, που ασχολείται όχι μόνο με το παιδικό βιβλίο και τους δημιουργούς του, αλλά και με τη διοργάνωση πρωτότυπων εκδηλώσεων για μικρούς και μεγάλους.

Το «παπάκι», με μόνιμους συνεργάτες τους δημιουργούς του και τους συγγραφείς Φίλιππο Μανδηλαρά, Χαρά Γιαννακοπούλου και Δημήτρη Βανέλλη έχει ήδη 4 τεύχη στο ενεργητικό του και δεκάδες χιλιάδες κλικ στην ιστοσελίδα του! Μη γελιέστε όμως,δεν πρόκειται για ιστοσελίδα για νέους γονείς… Το περιοδικάκι αυτό είναι μια έκδοση που διατηρεί την ονειρική αισθητική του παιδικού βιβλίου και αποτελεί έναν καθόλα διαφανή χώρο προβολής και έκθεσης ανθρώπων και έργων που δε ντρέπονται να παραδεχτούν την παιδικότητα τους. Είναι ένας τόπος συνάντησης ευαίσθητων καλλιτεχνών που δε διστάζουν να κριθούν από το πιο δύσκολο, αντικειμενικό, σκληρό και ειλικρινές κοινό – τα παιδιά. Ας εμπιστευτούμε λοιπόν αυτούς τους δύσκολους κριτικούς τέχνης μιας και - όπως έλεγε κι ο Μορμόλης – «Αχ, οι μεγάλοι καμιά φορά δεν έχουν γνώση σαν τα μωρά»…

Το επόμενο «Παπάκι στη Μπανιέρα» θα δημοσιευτεί την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου. Ξεφυλλίστε το! 

Κυκλοφορεί αύριο η αυτοβιογραφία του Τόνι Μπλερ

Την αυτοβιογραφία του αναμένεται να κυκλοφορήσει την Τετάρτη ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός, Τόνι Μπλερ.

Το περιεχόμενο του βιβλίου "A Journey" ενδέχεται να αποτελέσει ευκαιρία για κριτικές από τους αντιπάλους του, όσον αφορά στη βρετανική στρατιωτική αποστολή στο Ιράκ.

Παρόλο που ο εκδοτικός οίκος Random House δεν έχει δημοσιεύσει κανένα απόσπασμα του βιβλίου, σύμφωνα με την εφημερίδα Sun, που επικαλείται πηγές την οποία δεν κατονομάζει, ο Τόνι Μπλερ επικρίνει τον Γκόρντον Μπράουν, κατηγορώντας τον ότι προκάλεσε την ήττα του Εργατικού Κόμματος στις εκλογές του περασμένου Μαΐου. Το Εργατικό Κόμμα αρνήθηκε να σχολιάσει αυτές τις πληροφορίες.

Η πρώτη μεγάλη τηλεοπτική συνέντευξη του Τόνι Μπλερ από τότε που αποχώρησε από την Ντάουνινγκ Στρίτ, το 2007, θα μεταδοθεί την Τετάρτη το βράδυ από το BBC. Στην εμφάνιση του αναμένεται να εκφράσει την υποστήριξή του για κάποιον από τους υποψηφίους για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος.

Ο Τόνι Μπλερ θα υπογράψει το βιβλίο του υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας στο Λονδίνο, στις 8 Σεπτεμβρίου, σε ένα βιβλιοπωλείο στο Πικαντίλι. Πολλές οργανώσεις, όπως οι ειρηνιστές της Stop the War έχουν προγραμματίσει διαμαρτυρία.

Related articles by Zemanta

• How will Tony Blair's Journey begin? (guardian.co.uk)
• What the Blair memoirs are not going to say (liberalconspiracy.org)
• Has Rupert Murdoch dropped Tony Blair? (newstatesman.com)
• The economics of political memoirs (guardian.co.uk)
• Tony Blair to donate profits of memoir to charity (theglobeandmail.com)
• Blair to Donate Book Proceeds (online.wsj.com)
• Hugh Muir's diary (guardian.co.uk)
• Marr to grill Blair ahead of book (mirror.co.uk)
• Journey planner (bbc.co.uk)
• Labour braced for Blair memories (mirror.co.uk)

Σάλος με ρατσιστικό βιβλίο στην Γερμανία

Οι ηγέτες της γερμανικής κυβέρνησης άσκησαν σήμερα δριμεία κριτική σε ένα στέλεχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Γερμανίας (Bundesbank), για τις αντισημιτικές δηλώσεις που έκανε ενόψει της κυκλοφορίας του βιβλίου του αύριο Δευτέρα, το οποίο είναι επικριτικό απέναντι στους τούρκους και άραβες μετανάστες.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντο Βέστερβελε και ο υπουργός Αμυνας Καρλ-Τέοντορ τσου Γκούντενμπεργκ δήλωσαν ότι ο Τίλο Σαραζίν βγήκε εκτός ορίων σχολιάζοντας με αυτό τον τρόπο τους εβραίους, σχόλια τα οποία επέκριναν σφόδρα και οι εβραίοι ηγέτες στη Γερμανία.  ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΕΔΩ

Ο Χάρι Πότερ μπεστ σέλερ και στο Γκουαντάναμο

Οπως αποκάλυψε στο «Time» ο πεζοναύτης-υπεύθυνος της βιβλιοθήκης, ανάρπαστα γίνονται τα βιβλία της Τζόουν Ρόουλινγκ και του Νταν Μπράουν

Στο Γκουαντάναμο οι κρατούμενοι δεν έχουν επισκεπτήριο, αναστολή, άδειες, ημερομηνία αποφυλάκισης ή ακόμη και δίκης. Αλλά το σκάνε νοερά με τον Χάρι Πότερ. 

Διαβάζοντας, ακόμη και οι αλυσοδεμένοι κρατούμενοι δραπετεύουν, πετώντας νοερά παρέα με το μικρό μάγο «Σου λέω, αυτός ο Νταν Μπράουν με έχει τσακίσει τελευταία», ομολόγησε ο ανθυπολοχαγός των Αμερικανών πεζοναυτών Ρόμπερτ Κολέτ στο περιοδικό «Time». Ούτε στην αντικατασκοπία υπηρετεί όμως, ούτε έχει να σπάσει πολύπλοκους κώδικες των Ταλιμπάν εμπνευσμένους από τον μετρ του συνωμοσιολογικού θρίλερ.

Ο Ρόμπερτ Κόλετ είναι ο αξιωματικός του αμερικανικού στρατού που είναι υπεύθυνος για τη δανειστική βιβλιοθήκη των στρατιωτικών φυλακών του Γκουαντάναμο Μπέι με τους 176 ισλαμιστές κρατουμένους.

Οι οποίοι έχουν αστεία-αστεία πρόσβαση σε περίπου 18.000 τίτλους βιβλίων, περιοδικών, dvd και εφημερίδων. Αριθμό που τα πιτσιρίκια πολλών ελληνικών νησιών και πόλεων της ελληνικής επαρχίας ούτε θα φανταστούν ποτέ. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα, που ούτε περνάει από το μυαλό του ανθυπολοχαγού, γιατί έχει «πήξει».

Είναι περήφανος για τη βιβλιοθήκη του. «Δεν είναι κυριλέ, μη φανταστείτε και τη βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης με τα μεγάλα λιοντάρια της εισόδου», λέει, αλλά δηλώνει πως πιστεύει ότι τα βιβλία του κάνουν καλύτερη τη ζωή των κρατουμένων. Γι' αυτό και προσπαθεί να βρει αυτά που του ζητάνε, ώστε να τους τα μοιράζει.

Πού να τα βρει όμως; Δεκαοκτώ χιλιάδες τίτλοι δεν είναι και λίγοι. Η λίστα τους φτιάχτηκε προσεκτικά, δεν περιλαμβάνεται κανένας τίτλος πολιτικού ή θρησκευτικού εξτρεμιστή και κανένα με στρατιωτικό, σεξουαλικό (το απαγορεύει και η θρησκεία τους) ή έντονα βίαιου περιεχομένου.
Αλλά κανένας δεν περίμενε πως οι φανατικοί ισλαμιστές του Γκουαντάναμο θα έκαναν ανάρπαστο τον Νταν Μπράουν και τον Χάρι Πότερ, την Αγκάθα Κρίστι, τον Τόλκιν και τον Τζον Γκρίσαμ. Και όλα τα ταξιδιωτικά περιοδικά, ειδικά όσα έχουν πολλές και μεγάλες φωτογραφίες της απέραντης γαλάζιας θάλασσας.

Ετσι, τελικά, οι εκδόσεις απόδρασης «ξεπουλάνε» στο Γκουαντάναμο. Τι πιο φυσικό; Αλλά, ο πτωχός ανθυπολοχαγός μας πρέπει τώρα να βρίσκει όλο και περισσότερα αντίτυπα του «Κώδικα ντα Βίντσι» στα αραβικά, στην κατά τα άλλα υπερστοκαρισμένη σε απομνημονεύματα του Μπαράκ Ομπάμα στα αραβικά αποθήκη του, που όπως παραδέχεται δεν φεύγουν και σαν ζεστά κουλούρια.

Ετσι αναγκάζεται να ζητά βοήθεια από όπου μπορεί, όπως από τη διεθνή επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, που βοηθάει όταν μια συγκεκριμένη έκδοση δεν μπορεί να βρεθεί στα αραβικά, και να στέλνει τους άντρες του σε «ειδικές αποστολές», οι οποίες συχνά περιλαμβάνουν «επιδρομές» στα βιβλιοπωλεία για μια έκδοση στα ουζμπέκικα, για παράδειγμα. Γιατί πιστεύει πως η λογοτεχνία παίζει βασικό ρόλο στην καλή πνευματική κατάσταση των κρατουμένων.

Χαρακτηριστική περίπτωση ανάμεσα στα σουξέ της ποπ λογοτεχνίας στην πιο ερμητική φυλακή του πλανήτη, είναι αυτή που περιγράφει η δικηγόρος πολιτικών δικαιωμάτων Κάντανς Γκόρμαν. Ο κρατούμενος στο Γκουαντάναμο και πελάτης της Λίβυος Αμπντούλ Αλ Γκιζάουι, κόλλησε με τον Χάρι Πότερ, αλλά ο ανθυπολοχαγός δεν μπορούσε να του βρει πουθενά τον «Αιχμάλωτο του Αζκαμπάν» στα αραβικά. Οι φρουροί του προσπαθούσαν να του περιγράψουν τι γίνεται στο βιβλίο, αλλά δεν ήξερε αν έπρεπε να τους πιστέψει ή όχι. Οπως είπε η δικηγόρος του στο «Time», «έβλεπε ομοιότητες ανάμεσα στη ζωή του και σ' αυτήν του αιχμαλώτου του Αζκαμπάν και ο Τζορτζ Μπους του έφερνε έντονα στο νου τον Βόλντεμορτ».

Τελικά βρήκε μόνη της αραβική έκδοση του βιβλίου και την έστειλε στον ανθυπολοχαγό, που οι συνάδελφοί του φωνάζουν «Πρύτανη του Γκουαντάναμο». Αυτός πάλι εξηγεί πως «όταν ζεις σε ένα τέτοιο περιβάλλον, κάτι τέτοιο σού δίνει κάτι να περιμένεις. Οταν μια φορά τη βδομάδα μπαίνει η βιβλιοθήκη στην πτέρυγα είναι συναρπαστικό, ειδικά αν έχεις το βιβλίο που σου έχουν ζητήσει. Τότε είσαι ο ήρωας της ημέρας».

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ - ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

“Τσικμάζ” σημαίνει “αδιέξοδο”…

“Η ιστορία της Κωνσταντινούπουλης και της σημερινής Τουρκίας, μέσα από τις αναμνήσεις ενός Έλληνα και μιας Τουρκάλας, ξετυλίγεται στο μυθιστόρημα του Ευάγγελου Αρεταίου με τίτλο “ΤΣΙΚΜΑΖ. Ένα αδιέξοδο στην Πόλη”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Εξάντας”.

 Επιστρέφοντας στην Πόλη ύστερα από τρία χρόνια για την κηδεία του Σάββα Βέρτοβιτς, ενός ηλικιωμένου Ρωμιού με τον οποίο είχε συνδεθεί με μια βαθιά φιλία, ο Πέτρος, ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου, νεαρός δικηγόρος από την Αθήνα, βρίσκεται αντιμέτωπος με τις αναμνήσεις των τεσσάρων χρόνων που έζησε στην Κωνσταντινούπολη, δουλεύοντας ως φωτογράφος για ξένους και Έλληνες ανταποκριτές.

Στην κηδεία, στο παλιό ρωμαίικο νεκροταφείο του Σισλί, έρχεται και η Νουρχαγιάτ, μια Τουρκάλα ισλαμίστρια δημοσιογράφος με την οποία ο Πέτρος είχε ζήσει έναν παράφορο έρωτα. Οι δύο αυτοί τόσο διαφορετικοί άνθρωποι, ο καθένας από τη σκοπιά του, χάνονται στο λαβύρινθο των στοχασμών και των αναμνήσεών τους, θα ξαναβρεθούν όμως και πάλι στο τέλος της κηδείας για να συνειδητοποιήσουν με τρόμο ότι τελικά οι κόσμοι τους δεν είναι τόσο διαφορετικοί όσο φαίνονται.

Μέσα από τις παράλληλες αυτές αναμνήσεις και σκέψεις του Πέτρου και της Νουρχαγιάτ και γύρω από τα ερωτηματικά για τη ζωή του Σάββα Βέρτοβιτς ξετυλίγονται σταδιακά η ιστορία της Κωνσταντινούπολης και της σημερινής Τουρκίας, το πεπρωμένο της ομογένειας και η γέννηση της τουρκικής ισλαμικής αστικής τάξης και μαζί τους ο ερωτισμός και η θρησκεία η παρακμή του δυτικού πολιτισμού και η ξέφρενη πορεία του ισλαμισμού“.

Κατάσχεση βιβλίου με θέμα τον Πούτιν

Χιλιάδες αντίτυπα του βιβλίου του φιλελεύθερου Μπόρις Νεμτσόφ με κεντρικό θέμα του τον Βλαντίμιρ Πούτιν κατασχέθηκαν σήμερα από την αστυνομία στο Μουρμάνσκ, η οποία στην ανακοίνωσή της κάνει λόγο για «εξτρεμιστική γραφή», κατήγγειλε το κόμμα που έχει ιδρύσει ο Νεμτσόφ.

«Οργανώναμε τη σιδηροδρομική αποστολή του βιβλίου», από τη Μόσχα, και «την ώρα που τοποθετούσαμε μία ποσότητα αντιτύπων μέσα σε ένα αυτοκίνητό μας, η αστυνομία τα κατάσχεσε», δήλωσε μία εκπρόσωπος του «Κόμματος της Αλληλεγγύης», η Ολγα Τσορίνα, μιλώντας στο πρακτορείο 'Ιντερφαξ'. Το βιβλίο τιτλοφορείται «Βλαντίμιρ Πούτιν, 10 έτη, ένας απολογισμός».

Η ίδια δήλωσε ότι ανακρίθηκαν από την τοπική αστυνομία δύο άντρες, που βοηθούσαν στη μεταφορά του εν λόγω βιβλίου.

Ο Νεμτσόφ, διετέλεσε αντιπρόεδρος στην κυβέρνηση του Μπόρις Γιέλτσιν κατά τα έτη 1997-1998, ενσαρκώνει ό,τι στη Ρωσία θεωρείται «η γενεά των νέων μεταρρυθμιστών», με χρόνο δράσης όλην τη δεκαετία του 1990. Επί παντοδυναμίας Πούτιν, όμως, ο Νεμτσόφ πέρασε στην αντιπολίτευση στο νέο καθεστώς.
www.kathimerini.com.cy

Κλεοπάτρα: Ποια ήταν πραγματικά;

Εχει μάλλον συκοφαντηθεί μέσα από ταινίες του Χόλιγουντ και της Τσινετσιτά. Για να πλησιάσουμε κάπως στην αλήθεια, διαβάσαμε το ολοκαίνουργιο βιβλίο «Cleopatra. A Biography» του Αμερικανού ιστορικού Ντουέν Ρόλερ

Λένε ότι περίμενε πρώτα να σκοτεινιάσει, ότι μπήκε σε μια βάρκα και ότι πλησίασε αθόρυβα τα ανάκτορα, όπου την περίμενε ο Ιούλιος Καίσαρας. Ηξερε ότι δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη μόλις πατούσε το πόδι της στην όχθη του Νείλου. Οπότε, όπως έγραψε ο Πλούταρχος: «Μπήκε μέσα σ’ ένα κάλυμμα στρώματος και ξάπλωσε και ο Απολλόδωρος έδεσε με ιμάντα το κάλυμμα και το πέρασε μέσα από τις πόρτες στον Καίσαρα. Και λέγεται ότι ο Καίσαρας σκλαβώθηκε από αυτό το πρώτο τέχνασμα της Κλεοπάτρας, με το οποίο έδειξε πόσο ερωτική ήταν, και ηττημένος από την όλη συμπεριφορά και χάρη της, τη συμφιλίωσε με τον αδελφό της για να συμβασιλεύουν».

Αυτό είναι ένα από τα πολλά επεισόδια της πολυτάραχης ζωής της Κλεοπάτρας που ακροβατούν ανάμεσα στην πραγματικότητα και τον μύθο. Πρώτος το κατέγραψε ο Πλούταρχος, αλλά ο σύγχρονος Αμερικανός ιστορικός Ντουέν Ρόλερ, στo νέo βιβλίο του «Cleopatra. A Biography», αμφισβητεί την αξιοπιστία της περιγραφής. Συμφωνεί όμως ότι η Κλεοπάτρα εμφανίστηκε μπροστά στον Καίσαρα αποφασισμένη να τον γοητεύσει, έχοντας στον νου της ότι ο Ιούλιος έτρεφε αδυναμία στις ωραίες γυναίκες.

Το βέβαιο είναι ότι η συνάντηση ανάμεσα στην Κλεοπάτρα και τον Ιούλιο προκύπτει σε μια κομβική στιγμή για το μέλλον του εύθραυστου βασιλείου της. Βρισκόμαστε στο 48 π.Χ. Ο Ιούλιος Καίσαρας έχει συντρίψει στα Φάρσαλα τον Πομπήιο και έχει καταφτάσει στην Αίγυπτο, αποφασισμένος να βάλει τάξη σε αυτό το διχασμένο βασίλειο, σε αυτή την πλούσια χώρα που αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα σταθερότητας στην Ανατολή. Ωστόσο η ανάμειξη του Καίσαρα στα εσωτερικά της Αιγύπτου χαρακτηρίζεται από τους συμπατριώτες του ως μη αναγκαία και κρίνεται από ορισμένους ανάμεσά τους ως αποτέλεσμα του έρωτά του για την Κλεοπάτρα.

Τι γνωρίζουμε σήμερα με σιγουριά για την κατάσταση στην Αίγυπτο εκείνων των ημερών; Η Κλεοπάτρα έχει από καιρό εκδιωχθεί από τον μικρότερο αδελφό της, τον Πτολεμαίο ΙΓ', με τον οποίο υποτίθεται ότι θα μοιράζονταν τον θρόνο. Ο Ρωμαίος στρατηλάτης διατάζει τα δύο αδέλφια να συμβασιλεύουν εκ νέου και ο Πτολεμαίος, ξέροντας ότι ο Καίσαρας έχει σαγηνευτεί από την Κλεοπάτρα, επιτίθεται στα στρατεύματα του Ιούλιου. Τελικά ο Αιγύπτιος μονάρχης ηττάται, τρέπεται σε φυγή και η Κλεοπάτρα βγαίνει κερδισμένη – βέβαια, ως παράπλευρη απώλεια της σύγκρουσης έρχεται η καταστροφή σημαντικού μέρους της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.

Αιώνιο είδωλο 

Φαίνεται ότι ο Ιούλιος Καίσαρας ερωτεύτηκε την Κλεοπάτρα μόλις την είδε. Από την άλλη, ο Κικέρωνας την αντιπάθησε από την πρώτη στιγμή. Οσο για τον Μάρκο Αντώνιο, άφησε κοντά της την τελευταία του πνοή, μέχρι τέλους αφοσιωμένος εραστής και ευάλωτος σύντροφος. Εως σήμερα, πάντως, ο μύθος τη θέλει αδιάντροπη πλανεύτρα. Ακόμα και οι τρεις ανυπότακτοι Γαλάτες ενός πασίγνωστου κόμικ –ο Αστερίξ, ο Οβελίξ και ο Πανοραμίξ– παρουσιάζονται θαμπωμένοι από την επικίνδυνη ομορφιά της (βλέπετε «Ο Αστερίξ και η Κλεοπάτρα»).

Τι μας δείχνουν για την Κλεοπάτρα τα ιστορικά στοιχεία; Σύμφωνα με αυτά, ήταν δυναμική, αυταρχική, αποφασιστική· μιλούσε πολλές γλώσσες (η πρώτη της γλώσσα ήταν τα ελληνικά), είχε εντρυφήσει στην ιατρική αλλά και στην τέχνη του πολέμου. Οι πηγές μάς διδάσκουν επίσης ότι έβαλε να δολοφονήσουν και τα τέσσερα αδέρφια της. Ο δε Πλούταρχος επιμένει ότι δεν ήταν ιδιαιτέρως όμορφη – την παρουσιάζει, βέβαια, πολύ γοητευτική, ψύχραιμη και υπομονετική. Σε κάθε περίπτωση, μικρή σχέση έχει η πραγματικότητα με τον μύθο που γεννήθηκε κακόβουλα στη Ρώμη και αναβίωσε υστερόβουλα στο Χόλιγουντ. Οπως έγραψε o Ρόλερ: «Σαν όλες τις γυναίκες, η Κλεοπάτρα έχει υποφέρει από μια ιστοριογραφία που κυριαρχείται από το αρσενικό βλέμμα». Ετσι, ύστερα από τόσους αιώνες, αυτή η θρυλική γυναικεία φιγούρα, η τελευταία βασίλισσα της ελληνιστικής Αιγύπτου, παραμένει μια άγνωστη.

Ερωτευμένος Καίσαρας

Αμεση απόγονος του Πτολεμαίου Α' του Σωτήρος, του στρατηγού του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Κλεοπάτρα ήταν κόρη του Αιγύπτιου βασιλιά Πτολεμαίου ΙΒ' Αυλητή και της Κλεοπάτρας Ε' Τρύφαινας – στις φλέβες της μάλλον έρεε αίμα μακεδονικό. Ανέβηκε στον θρόνο σε ηλικία 17 ετών και, βάσει του εθιμικού δικαίου στον οίκο των Πτολεμαίων, έπρεπε να συμβασιλεύσει με τον μεγαλύτερο από τους αδελφούς της, τον Πτολεμαίο ΙΓ'. Εκείνος όμως την εκδίωξε από την Αλεξάνδρεια. Ετσι η Κλεοπάτρα, σε ηλικία μόλις 20 ετών, συγκέντρωσε προσωπικό στρατό και ετοιμάστηκε να εισβάλει στην Αίγυπτο, αλλά η εμφύλια διαμάχη δεν πρόλαβε να αρχίσει, λόγω Καίσαρα. Την πιο κρίσιμη στιγμή ο Ρωμαίος ηγέτης κατέφτασε στην Αίγυπτο και τον Ιανουάριο του 47 π.Χ. κυρίευσε την Αλεξάνδρεια.

Η Κλεοπάτρα ανέλαβε τότε την εξουσία, μολονότι για τυπικούς λόγους στον θρόνο ανέβηκε ο άλλος μικρότερος αδελφός της, ο Πτολεμαίος ΙΔ' – ηλικίας 12 ετών. Ολα αυτά φυσικά δεν άρεσαν στους υπηκόους της: τη θεώρησαν πουλημένη στον Ρωμαίο στρατηλάτη. Πάντως σταδιακά, με τη γοητεία της και την αφοσίωσή της, κέρδισε την εμπιστοσύνη τους.

Ως γνωστόν, ο Καίσαρας παρέμεινε στην Αλεξάνδρεια, κολλημένος στην Κλεοπάτρα, μολονότι έπρεπε πια να επιστρέψει στη Ρώμη. Ετσι άρχισε ένας μεγάλος έρωτας, ο οποίος έμελλε να αποφέρει και έναν καρπό: τον Καισαρίωνα. Επιπλέον, έτσι μπήκαν τα θεμέλια για τον πρώτο σκανδαλισμό των Ρωμαίων από την Κλεοπάτρα, καθότι ο Ιούλιος ήταν παντρεμένος με την αξιοσέβαστη Ρωμαία αριστοκράτισσα Καλπουρνία. Τελικά η Κλεοπάτρα θα ενσάρκωνε όλες τις προκαταλήψεις των Ρωμαίων για τους ξένους και τους βάρβαρους, με αποτέλεσμα να στολιστεί με ένα στίγμα που επρόκειτο να έχει εκπληκτική διάρκεια στον χρόνο. Γι’ αυτή τη μοίρα έφταιξαν βέβαια τόσο η ερωμένη όσο και ο άπιστος στρατηγός. Αφενός, η Κλεοπάτρα πήρε μαζί της τον Καισαρίωνα, βρήκε τον Καίσαρα στη Ρώμη και εγκαταστάθηκε σε εξοχική κατοικία κοντά στον Τίβερη. Αφετέρου, ο Ρωμαίος ηγέτης δεν κράτησε καθόλου τα προσχήματα και της αφιέρωσε χρυσό άγαλμα σε νεόκτιστο ναό της Αφροδίτης.

Το όνειρο μετατράπηκε σε εφιάλτη στις 15 Μαρτίου του 44 π.Χ., όταν ο Ιούλιος δολοφονήθηκε από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η Κλεοπάτρα επέστρεψε τότε στην Αίγυπτο –σύμφωνα με κάποιες πηγές, είχε ήδη φύγει πριν από το φονικό, επειδή κατάλαβε ότι το κλίμα δεν τη σήκωνε– και στη συνέχεια παρακολούθησε εξ αποστάσεως τα τεκταινόμενα στη Ρώμη. Κυρίως είχε τον χρόνο να βγάλει τα συμπεράσματά της για τη μοιρασιά των κτήσεων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: ο υιοθετημένος γιος του Καίσαρα, ο Οκταβιανός, κράτησε τις ρωμαϊκές επαρχίες στη Δύση και ο παλαιός έμπιστος του μακαρίτη, ο Μάρκος Αντώνιος, εκείνες στην Ανατολή – σε αυτές, βεβαίως, ανήκε και η Αίγυπτος.

Περιπαθής Αντώνιος

Η Κλεοπάτρα τηρεί σιγή ιχθύος· μόνον όταν ο Αντώνιος την καλεί για συνάντηση στην Ταρσό, πραγματοποιεί μια ακόμα μυθική εμφάνιση: διασχίζει σαν Αφροδίτη τον ποταμό Κύδνο με υπερπολυτελή θαλαμηγό – ο Ρόλερ χρησιμοποιεί αυτές τις λέξεις στο βιβλίο του! Για να ολοκληρωθεί μάλιστα η εικόνα, συνοδεύεται από μέλη της αυλής της μεταμφιεσμένα σε Ερωτιδείς, Νηρηίδες και Χάριτες. Ετσι αρχίζει ακόμη ένας παθιασμένος έρωτας.
Κατόπιν, με τη συνδρομή του Αντώνιου, η Κλεοπάτρα ξεφορτώνεται διάφορα ενοχλητικά πρόσωπα. Την αδελφή της, την Αρσινόη. Εναν άντρα που υποστηρίζει ότι είναι ο χαμένος Πτολεμαίος ΙΓ'. Τον διορισμένο κυβερνήτη της Κύπρου (τότε κτήση της Αιγύπτου), ο οποίος τυγχάνει οπαδός του Κάσσιου, ενός εκ των δολοφόνων του Καίσαρα.
Οπως ο Ιούλιος, έτσι και ο Μάρκος Αντώνιος κολλάει στην Αλεξάνδρεια και περνάει έναν ολόκληρο χειμώνα εκεί. Την περίοδο εκείνη, υποτίθεται ότι λαμβάνει χώρα ένα ακόμη επεισόδιο απ’ αυτά που κάνουν μια ωραία γυναίκα και ...μοιραία. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον θρύλο, η Κλεοπάτρα στοιχηματίζει με τον Αντώνιο ότι μπορεί να ξοδέψει ένα εξωφρενικό ποσό για ένα και μόνο δείπνο. Ο τελευταίος τη σαρκάζει και για λίγο αισθάνεται δικαιωμένος: το δείπνο που του ετοιμάζει η Κλεοπάτρα είναι υπερπολυτελές, αλλά δεν ξεπερνά σε χλιδή και κόστος τα προηγούμενα δείπνα τους. Ωσπου η Κλεοπάτρα ζητά να της φέρουν ένα κύπελλο με δυνατό ξίδι, βγάζει ένα από τα αμύθητης αξίας μαργαριταρένια σκουλαρίκια της, το ρίχνει στο ξίδι, το αφήνει να διαλυθεί και πίνει το διάλυμα. Αραγε πρόκειται για αλήθεια ή για ψέμα; Μάλλον για αλήθεια: το ανθρακικό ασβέστιο των μαργαριταριών όντως διαλύεται μόλις έρθει σε επαφή με το ξίδι. Ομως με πολύ αργό ρυθμό...
Ο Αντώνιος, βέβαια, δεν έχει στο μυαλό του μόνον τις απολαύσεις. Είναι πολιτικός και πρέπει να συναντηθεί με τον Οκταβιανό, προκειμένου να διευθετήσουν ζητήματα της κοινής τους ηγεσίας. Σύντομα, λοιπόν, οι δύο άντρες επισφραγίζουν τη συμμαχία τους με έναν γάμο ανάμεσα στον Αντώνιο και την Οκταβία, αδελφή του Οκταβιανού. Παράλληλα, στην Αίγυπτο η Κλεοπάτρα φέρνει στον κόσμο δίδυμα – είναι καρποί του έρωτά της με τον Ρωμαίο στρατηγό και ονομάζονται Αλέξανδρος Ηλιος και Κλεοπάτρα Σελήνη.
Στη συνέχεια ο Αντώνιος εγκαθίσταται με τη γυναίκα του στην Αθήνα και το 36 π.Χ. εκστρατεύει κατά των Πάρθων στη Συρία. Η απουσία του όμως από το πλευρό της Αιγύπτιας βασίλισσας δεν κρατάει πολύ: την καλεί κοντά του και το επόμενο διάστημα η Κλεοπάτρα μάλλον συλλαμβάνει ένα ακόμα παιδί του: τον Πτολεμαίο Φιλάδελφο. Η επανασύνδεσή τους δεν οφείλεται πάντως μόνο σε συναισθηματικά ελατήρια. Η εκστρατεία δεν πάει καλά και χρειάζεται την οικονομική στήριξη της Αιγύπτου. Τελικά η Κλεοπάτρα την παρέχει, αλλά με αντάλλαγμα εδάφη – με το αζημίωτο δηλαδή.
Εντούτοις ο Αντώνιος αποτυγχάνει στον πόλεμο εναντίον των Πάρθων, χρεώνεται μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές αποτυχίες της Ρώμης, πέφτει σε βαθιά μελαγχολία και εμφανίζει για πρώτη φορά αυτοκτονικές τάσεις. Η Κλεοπάτρα τον βοηθάει να συνέλθει. Το ίδιο και μια επιτυχημένη –αν και αντικειμενικά ανώφελη– εκστρατεία στο έδαφος της Αρμενίας. Ακολουθεί πορεία θριάμβου στην Αλεξάνδρεια, μπροστά στον χρυσό θρόνο της Κλεοπάτρας, αλλά η νικητήρια φιέστα –που μέχρι τότε λάμβανε χώρα αυστηρά στην Ιερά Οδό της Ρώμης– εξοργίζει τον Οκταβιανό και ολόκληρη τη Ρώμη. Ετσι οι δρόμοι της αυτοκρατορικής πρωτεύουσας γεμίζουν με γκράφιτι σεξουαλικού περιεχομένου εις βάρος της Κλεοπάτρας.
Σε λίγο η απόφαση του Αντώνιου να ζητήσει διαζύγιο από την Οκταβία και η αποκάλυψη ότι στη διαθήκη του αφήνει τα πάντα στην Κλεοπάτρα και στα παιδιά οδηγούν τη Ρώμη επισήμως σε πόλεμο με την Αίγυπτο. Κατά βάθος η σύρραξη που ξεσπάει είναι εμφύλια και προαποφασισμένη, αλλά το γεγονός αυτό δεν αθωώνει πλήρως την Κλεοπάτρα: η βασίλισσα ξέρει άριστα ότι με νίκη του Αντώνιου θα πάρει στα χέρια της μιαν αυτοκρατορία μεγαλύτερη και από του προγόνου της, του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Εκδικητικός Οκταβιανός

Το δράμα κορυφώνεται με τη ναυμαχία στο Ακτιο το 31 π.Χ., με μία από τις πιο εμβληματικές μάχες της παγκόσμιας στρατιωτικής ιστορίας. Σύμφωνα με τον Ρόλερ: «Για τους νικητές ήταν ο τελικός θρίαμβος του πολιτισμού εις βάρος της βαρβαρότητας». Μάλλον υπερβολικά τα λόγια του... Ομως σίγουρα η μάχη αυτή σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για τους δύο εραστές και τους αναγκάζει να επιστρέψουν στην Αλεξάνδρεια. Εκεί η Κλεοπάτρα διατηρεί σε κάποιο βαθμό το ψυχικό της σθένος, αλλά ο Αντώνιος φτάνει στα πρόθυρα νευρικής κρίσης. Εναν χρόνο αργότερα, την 1η Αυγούστου του 30 π.Χ., ο Οκταβιανός μπαίνει θριαμβευτής στην Αλεξάνδρεια.
Η Κλεοπάτρα κλείνεται σε ένα ταφικό μνημείο με δύο ακόλουθές της, μάλλον για να εξωθήσει τον Αντώνιο στην αυτοχειρία. Σε κάθε περίπτωση, ο μελαγχολικός Αντώνιος πιστεύει ότι η αγαπημένη του έχει αυτοκτονήσει, τραβάει το ξίφος, το βυθίζει στην κοιλιά του και πεθαίνει βασανιστικά σε ηλικία 53 ετών. Επειτα ο Οκταβιανός συναντιέται με την Κλεοπάτρα και εκείνη δοκιμάζει να τον σαγηνεύσει και να ρίξει όλες τις ευθύνες στον Μάρκο Αντώνιο. Ο νικητής έχει ωστόσο κατά νου μόνο μια αλυσοδεμένη βασίλισσα να διαπομπεύεται στη Ρώμη.
Εκείνη δεν του έκανε βέβαια το χατίρι: στις 10 Αυγούστου του 30 π.Χ. βρέθηκε νεκρή μαζί με δύο ακόλουθές της. Ηταν 39 ετών και ντυμένη με τα πιο επίσημα βασιλικά της ενδύματα. Ετσι μας κληροδότησε ένα τελευταίο επεισόδιο από αυτά που χτίζουν θρύλους. Είναι αλήθεια ότι αφέθηκε να δαγκωθεί από μία ασπίδα (είδος δηλητηριώδους φιδιού) ή και από δύο ασπίδες; Οι καταγραφές αναφέρονται σε δαγκωματιές, αλλά ίχνος φιδιού δεν εντοπίστηκε πουθενά. Φυσικά η Αίγυπτος μετατράπηκε οριστικά σε ρωμαϊκή επαρχία και ο Οκταβιανός, ο πρώτος αυτοκράτορας της Ρώμης, την ενέταξε στα προσωπικά περιουσιακά του στοιχεία. Από την άλλη, όλως παραδόξως, ο ίδιος άνθρωπος ανέθεσε τα παιδιά των δύο αυτόχειρων στην απατημένη χήρα Οκταβία για να τα αναθρέψει.
Υστερα η Κλεοπάτρα καταγράφηκε ως ένα άστατο και σεξουαλικώς ακόρεστο γύναιο που οδηγούσε τους άντρες στην καταστροφή. Ομως με ποια λογική; Πέρα από τους δύο μεγάλους δεσμούς της, με τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Μάρκο Αντώνιο, καμία άλλη ερωτική σχέση της δεν είναι γνωστή. Και βέβαια δεν έσπρωξε εκείνη τους δύο άντρες στην καταστροφή, αλλά οι προσωπικές επιλογές τους και η βουλιμία τους για εξουσία. Οπως έχει σημειώσει και ο Ντουέν Ρόλερ, η μορφή της Κλεοπάτρας κακώς εξαντλείται στη σφαίρα του ροζ σκανδάλου, διότι η βασιλεία της ήταν μείζονος σημασίας: σηματοδότησε τη δύση της ελληνιστικής και την αυγή της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην ανατολική Μεσόγειο. Συνέπεσε επίσης με την παρακμή της δημοκρατίας στη Ρώμη και με το πέρασμα στη μοναρχία. Αν λοιπόν ταιριάζει σε αυτό το πρόσωπο μια φράση, αυτή έχει γραφτεί από τον ποιητή Οράτιο: «Ως γυναίκα δεν υπήρξε ποτέ ταπεινωμένη».

Το βιβλίο του Duane W. Roller «Cleopatra. A Biography»
(εκδ. Oxford University Press, 2010) μπορείτε να το προμηθευτείτε από το amazon.com.

Φωτεινή Τσαλίκογλου: Το χάρισμα της Βέρθας

Τη Φωτεινή Τσαλίκογλου, την γνωρίζω, επαγγελματικά μόνο, πολλά χρόνια. Πάντα είχα την τιμη να αποδέχεται τις σχετικές μου προτάσεις για κάποια εμφάνισή της στην τηλεόραση με – δυστυχώς – κακές αφορμές, λόγω της κύριας επαγγλεματικής της ιδίοτητας που είναι κλινική ψυχολόγος.
Δεν ήταν δύσκολο να την προσεγγίσω. Συναντηθήκαμε τυχαία όμως, στις αρχές του καλοκαιριού στο Public στην παρουσιάση του βιβλίου τουΤζούμα. Τότε ακόμη το νέο της βιβλίο, Το χάρισμα της Βέρθας από τις εκδόσεις Καστανιώτη, δεν είχε βγει στα βιβλιοπωλεία, ήταν στο τυπογραφείο. Πάντα ευγενική, δεν αρνήθηκε όταν της ζήτησα να γυρίσουμε κάποια βίντεο για το μπλογκ μου, αφού θα κυκλοφορούσε το βιβλίο κι αφού το είχα διαβάσει.

Έτσι είχα τη χαρά να περάσω ένα ωραίο απόγευμα μέσα σ’ ένα σπίτι που ξεχειλίζει από βιβλία, μεράκι και ίχνη της εγγονής της. Της απολογήθηκα ότι δεν είχα προλάβει να διαβάσω ολόκληρο το βιβλίο και της υποσχέθηκα ότι με αυτό θα ξεκινούσα τα διαβάσματα στις διακοπές μου. Όπως κι έκανα.

Η Βέρθα, αυτό το πλάσμα που διατρέχει τις σελίδες του βιβλίου της είναι μια καλή αφορμή για να σκεφτείς πολλά και διαφορετικά πράγματα. Αβίαστα. Οι σκέψεις βομβαρδίζουν το κεφάλι σου καθώς διαβάζεις. Το ξετύλιγμα της ιστορίας παραμερίζει από το νου σου και στη θέση του μπαίνουν ιδέες. Κι όταν καταλαγιάσουν οι ιδέες αρχίζουν οι σκέψεις και η Βέρθα είναι πάντα εκεί να καθοδηγεί, να ακολουθεί και να παρακολουθεί.
Όπως κάνει το φάντασμα του αδελφού της, που τη συναντάει κρυφά τις νύχτες. Όπως κάνουν η ήρωες των ζωγράφων που οριοθετούν κι αυτοί κάποια μονοπάτια που άλλοτε ευχάριστα, άλλοτε πιο δύσκολα προσπαθείς να τα διαβείς.

Καλύτερα όμως δες την ίδια τη συγγραφέα να σου μιλάει για το βιβλίο της

Οι μυστικές, επώνυμες συνταγές των ..STARS!

Οι μυστικές, επώνυμες συνταγές των ..STARS!!!

Μια μικρή ...γεύση από τις λαχταριστές συνταγές που περιλαμβάνονται στο βιβλίο "ΓΕΥΣΕΙΣ ΑΣΤΕΡΩΝ" !

Επώνυμοι εκπρόσωποι της Showbiz συνεργάστηκαν με τον Chef Θοδωρή Αγγελασόπουλο και μοιράστηκαν μαζί του, τα δικά τους ...μικρά μυστικά μαγειρικής!

"ΓΕΥΣΕΙΣ ΑΣΤΕΡΩΝ"
www.protoporia.gr
Chef : Θοδωρής Αγγελασόπουλος

Σοφία Νικολαϊδου: «Ο συγγραφέας χρειάζεται λεπίδι στο βλέμμα»

Συνέντευξη στην Παυλίνα Εξαδακτύλου

«Ξανθιά πατημένη», «Ο φόβος θα σε βρει και θα 'σαι μόνος», «Πλανήτης Πρέσπα», «Ο μωβ μαέστρος» και τώρα αυτό...«Απόψε δεν έχουμε φίλους». Η Σοφία Νικολαϊδου επέστρεψε με ένα βιβλίο που συζήτηθηκε και διαβάστηκε πολύ και μιλά για την αυτολογοκρισία, τη διαπλοκή ιστορίας και μυθοπλασίας και τις φράσεις που εκσφενδονίζονται σα μολότοφ από τα χείλη των ανθρώπων.

Το «Απόψε δεν έχουμε φίλους» συζητήθηκε πολύ...Περιμένατε αυτήν την ανταπόκριση από το αναγνωστικό κοινό; Είναι το θέμα του βιβλίου που προσέλκυσε το ενδιαφέρον των αναγνωστών;
Τι να σας πω, δεν έχω έτοιμη απάντηση. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι θα ενδιαφέρει το αναγνωστικό κοινό. Και ευτυχώς! Αλλιώς θα ζούσαμε σε έναν κόσμο χωρίς απρόοπτα. Πάντως, το ότι το βιβλίο διαβάστηκε και συζητήθηκε ήταν ένα δώρο που το χάρηκα και εξακολουθώ να το χαίρομαι.
Φοβηθήκατε όταν αποφασίσατε να ασχοληθείτε με το θέμα των δωσιλόγων;
Το θέμα των δωσιλόγων είναι ένα δύσκολο θέμα. Οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα ζουν ακόμα, οι μνήμες είναι οδυνηρές και πανίσχυρες. Ομως αν δεν βάλεις τα χέρια σου στη φωτιά, πώς θα κάνεις τέχνη; Το θέμα της αυτολογοκρισίας αποτελεί, επίσης, μέγα πρόβλημα στη λογοτεχνία. Ο συγγραφέας βασανίζεται, κάποιες φορές, από έναν «κόφτη» λέξεων που βρίσκεται στο μυαλό του. Οφείλει να τον τσακίσει. Δεν κάνουμε λογοτεχνία για τη μαμά μας ούτε για τον παπά της ενορίας μας.
Διαβάζοντας το βιβλίο, αισθάνθηκα πως ο καθηγητής Αστερίου και ο διδακτορικός φοιτητής του μου ήταν πολύ οικείες μορφές. Αντλήσατε στοιχεία από την πραγματικότητα;
Η πραγματικότητα αποτελεί συγγραφικό καύσιμο. Oμως η λογοτεχνία δεν είναι πατιτούρα της πραγματικότητας. Η υπολογισμένη μείξη μυθοπλασίας και παρατήρησης χαρίζει στην πεζογραφία τη δυναμική της. Κατά την εκπόνηση της διατριβής μου δεν πέρασα τις περιπέτειες που βασάνισαν τον ήρωα του βιβλίου, το αντίθετο. Αν έγραφα για έναν ήρωα που περνάει μια βαριά αρρώστια, δε θα ήταν απαραίτητο να έχω αρρωστήσει η ίδια. Ο συγγραφέας δε χρειάζεται να έχει ταραχώδη ζωή, όμως δε γίνεται να μην έχει λεπίδι στο βλέμμα.
Πόσο δύσκολη ήταν η διαπλοκή ιστορίας και μυθοπλασίας; Ποιοί κίνδυνοι ελλοχεύουν σε ένα τέτοιο εγχείρημα;
Η συνάντηση ιστορίας και μυθοπλασίας απασχόλησε ανά τους αιώνες συγγραφείς, κριτικούς, μελετητές, ιστορικούς. Πιστεύω πως ο Αριστοτέλης έδωσε την πιο ξάστερη απάντηση στο 9^ο κεφάλαιο της «Ποιητικής» του: η ιστορία, λέει ο Αριστοτέλης, αποτυπώνει τα γεγονότα όπως έγιναν. Αντιθέτως, η λογοτεχνία αποτυπώνει τα συμβάντα «κατά το εικός και το αναγκαίον», δηλαδή όπως θα μπορούσαν να έχουν γίνει. Ο σοφός χαρίζει στη λογοτεχνία υψηλότερο βαθμό γενίκευσης και στοχαστικότερο έρμα. Της αποδίδει όχι την απλή καταγραφή, αλλά το ερμηνευτικό σχήμα. Βέβαια, κατά τη διαπλοκή ιστορίας και μυθοπλασίας ελλοχεύουν κίνδυνοι, όπως παντού: η υπεραπλούστευση και ο διδακτισμός είναι μερικοί από αυτούς.
Ένα μέρος της δράσης λαμβάνει χώρα στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008. Υποθέτω πως δεν επιλέξατε τυχαία τη συγκεκριμένη συγκυρία. Συνδέεται κατά τη γνώμη σας με κάποιον τρόπο με τα ιστορικά γεγονότα που διατρέχουν το βιβλίο;
Οι τρεις εποχές που επιλέγω να πραγματευτώ στο βιβλίο (1940-1944, 1981-1989 και 2008) ορίζουν τα αφηγηματικά νήματα του μυθιστορήματος. Στο «Απόψε δεν έχουμε φίλους» τρεις γενιές Ελλήνων προσπαθούν να ζήσουν τη ζωή τους, την ώρα που η ιστορία δείχνει τα δόντια της. Θερμά ιστορικά γεγονότα καθορίζουν τις επιλογές τους. Θεωρώ πως μέσα από τη μυθοπλασία διαφαίνεται η παθογένεια της ελληνικής κοινωνίας - και το πώς αυτή μετασχηματίζεται από γενιά σε γενιά. Θα σας θυμίσω ένα σύνθημα που βρέθηκε γραμμένο σε τοίχο των Εξαρχείων τις μέρες των «Δεκεμβριανών» του 2008. Εγραφε: «Βάρκιζα τέλος». Σημασία δεν έχει, λοιπόν, τι πιστεύω εγώ. Σημασία έχει πώς βιώνουν αυτές οι τρεις γενιές Ελλήνων τα γεγονότα.
Οι τίτλοι των περισσοτέρων βιβλίων σας -αν όχι όλων- θυμίζουν μότο, σύνθημα ή κάτι σαν σλόγκαν... Πώς προκύπτουν λοιπόν αυτοί οι τίτλοι;
Με διαφορετικό τρόπο κάθε φορά, όλοι, πάντως, έχουν πίσω τους μια ιστορία. Τον συγκεκριμένο τίτλο μου τον χάρισε ο Γιώργος Κορδομενίδης. Ανήκει σε μια ιστορία – άσχετη με το βιβλίο- που μου αφηγήθηκε το 1998. Η φράση επέμενε στο μυαλό μου. Οταν έγραφα το μυθιστόρημα, τη χρησιμοποίησα. Την εκτοξεύει ως σύνθημα ένας από τους ταμπουρωμένους στη Φιλοσοφική Σχολή το Δεκέμβριο του 2008. Ομως είναι μια φράση που διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο.
Αρκετοί συνάδελφοί σας λένε πως γράφουν επειδή δε μπορούν να κάνουν αλλιώς. Εσείς κ. Νικολαϊδου; Γιατί γράφετε;
Γιατί αυτός είναι ο τρόπος μου να ζω τη ζωή μου.
Το τελευταίο βιβλίο της Σοφίας Νικολαϊδου «Απόψε δεν έχουμε φίλους» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. AGGELIOFOROS.GR